شهید خامنه‌ای؛ از بعثت تا شهادت در مدار مبارزه با جاهلیت

محمدصابر اسدی پژوهشگر حوزه سیاست‌گذاری فرهنگی در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت نوشت: 

یکی از مهم‌ترین شعارها و جهت‌گیری‌های پیامبراکرم(ص) در بعثت، مقابله‌ی با جاهلیّت بود. در زیارت اربعین در وصف سیدالشهدا(ع) نیز می‌خوانیم: «بَذَلَ مُهجَتَهُ فِيكَ لِيَستَنقِذَ عِبَادَكَ مِنَ الجَهَالَه» یعنی پنجاه سال بعد از درگذشت پیغمبر(ص) نیز جامعه‌ی اسلامی در جایگاهی بود که حسین(ع) ناچار شد برای رها شدن بندگان خدا از جهالت چنین فداکاری بکند. و من نمی‌دانم سیدعلی‌حسینی‌خامنه‌ای(ره) وقتی دقیقاً در دهم محرم سال 1353 در مسجد امام‌حسن(ع) مشهد، قرآن به دست، داشت حقیقت معنای توحید را از منظر اجتماعی برای مردم تبیین می‌کرد، می‌دانست که قرار است حدود 50 سال بعد در دهم رمضان 1404 در حسینیه امام‌خمینی(ره) جان خود و خانواده خود را در راه توحید و برای بیدار کردن کسانی از جهان اسلام رؤیای آمریکایی می‌بینند مبذول دارد یا نه.

سکولاریسم و لیبرالیسم، روح جاهلیت مدرن

رهبر شهید این انقلاب در همان سال های ابتدایی شروع زعامت خود، در ذیل مفهوم عبرت‌های عاشورایی این پرسش را گوشزد کرده بود که ما باید بفهمیم چه بلایی سر جامعه نبوی آمد که کار به شهادت نوه پیامبر رسید؟ و پاسخ این سوال را از قرآن برای ما خوانده بود: «قرآن جواب ما را داده است. قرآن، آن درد را به مسلمین معرفی می‌کند. آن آیه این است که می‌فرماید: «فخلف من بعدهم خلف اضاعوا الصّلاة واتبعوا الشهوات فسوف یلقون غیّا (مریم: 59). دو عامل، عامل اصلی این گمراهی و انحراف عمومی است: یکی دورشدن از ذکر خدا که مظهر آن نماز است. فراموش کردن خدا و معنویّت؛ حساب معنویّت را از زندگی جدا کردن … و محاسبات خدایی را از زندگی کنار گذاشتن. دوم «واتّبعوا الشهوات»؛ دنبال شهوترانی‌ها رفتن؛ و در یک جمله، دنیاطلبی.»( شهید حسینی خامنه‌ای، 22/04/1371)

در حقیقت، حساب معنویت را از زندگی جدا کردن چیزی غیر از بن‌مایه‌ی سکولاریسم نیست و تبعیت از شهوات نیز چیزی غیر از بن‌مایه‌ی لیبرالیسم نیست و مگر دنیای مدرن امروز چیزی بیش از بسط عمیق و شدید همین دو معناست؟ و مگر آن‌چه در درگیری‌های فکری و گفتمانی جامعه کنونی ایران و جهان اسلام که منجر به شکاف‌ها و نزاع‌های سیاسی و اجتماعی گشت، چیزی غیر از ایده‌های اداره سکولار جامعه و بسط اباحه گری بود؟

آمریکا و پذیرش سلطه او، مظهر کامل جاهلیت مدرن

ایشان در بیانات دیگر خود ذیل تبیین مفهوم جاهلیت مدرن، می گویند: «اینکه ما جاهلیت مستقرِ امروز دنیا را جاهلیت مدرن می‌نامیم، به خاطر همین است. دوران جاهلیت پایان نیافته است. جاهلیت یعنی مقابله‌ی با حق، مقابله‌ی با توحید، مقابله‌ی با حقوق انسان، مقابله‌ی با راهی که خدا برای انسانها در جهت سعادت گشوده است. این جاهلیت، امروز هم هست؛ با شکل مدرن، با استفاده‌ی از دانش، با استفاده‌ی از فناوریهای پیشرفته، با استفاده‌ی از سلاح هسته‌ای، با استفاده‌ی از انواع تسلیحات برای پر کردن کیسه‌ی صاحبان صنعت‌های مخرب و منهدم کننده‌ی زندگی بشر.» (شهید حسینی خامنه‌ای، 19/04/1389)

همچنین در جای دیگر می فرمایند که در زمانه کنونی مظهر تام و تمام این جاهلیت مدرن آمریکا است: «به نظر من نمونه‌ی واضح و کامل جاهلیّت مدرن، آمریکا است؛ از همه جای دنیا این جاهلیّت در آنجا شدیدتر و سهمناک‌تر است؛ به معنای واقعی کلمه این جوری است. آمریکا یک رژیمی است که اخلاقیّات ناپسند در آن ترویج می‌شود؛ تبعیض در آن روزبه‌روز بیشتر می‌شود؛ ثروت ملّی روزبه‌روز بیشتر به سمت ثروتمندان و برخورداران کشیده می‌شود. امروز مظهر جاهلیّت مدرن، مظهر تبعیض، مظهر ظلم، مظهر بحران‌سازی در دنیا آمریکا است. اساساً رژیم ایالات متّحده‌ی آمریکا، یک رژیم بحران‌ساز و بحران‌زیست است؛ از بحران تغذیه میکند، ارتزاق می‌کند؛ از بحرانهای گوناگون در اطراف عالم ارتزاق می‌کند.» (شهید حسینی خامنه‌ای، 10/12/1400)

معنای بعثت انقلاب و شهادت رهبر آن

حقیقت آن است که بعثت انقلاب اسلامی ایران در امتداد بعثت پیامبر اکرم برای بازگرداندن بشریت از جاهلیت مدرن به سوی توحید است. و «توحید صرفاً یک نظریه‌ی فلسفی و فکری نیست؛ بلکه یک روش زندگی برای انسان‌هاست؛ خدا را در زندگی خود حاکم کردن و دست قدرت‌های گوناگون را از زندگی بشر کوتاه نمودن. «لااله‌الاالله» که پیام اصلی پیغمبر ما و همه‌ی پیغمبران است، به معنای این است که در زندگی و در مسیر انسان و در انتخاب روش‌های زندگی، قدرت‌های طاغوتی و شیطان‌ها نباید دخالت کنند و زندگی انسان‌ها را دستخوش هوس‌ها و تمایلات خود قرار دهند.» (شهید حسینی خامنه‌ای، 2/7/1382)

آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای (ره) گرچه به عنوان رهبر عظیم الشأن و دلیر ایران، مظهر ایستادگی و مقاومت ملی دربرابر فشار بیگانگان است. اما تقلیل رسالت تاریخی ایشان که سالها در عرصه های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، روح توحید را فریاد می‌زد، به مقاومت رئیس یک کشور بر سر منافع ملی، جفا در حق این ابرمرد تاریخ ایران اسلامی است. خون پاک این نفس زکیه باید تبدیل به سوخت حرکت فطری تمام بشریت با رهایی از جاهلیت مدرن و ایده های نظری و عملی آن تا تحقق نظام های اجتماعی توحیدی گردد.