محمدمهدی دهقانیزاده بغدادآباد پژوهشگر حوزه تربیت عفیفانه در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت نوشت:
بسیاری از مردم ایران در حال حاضر، افرادی هستند که دامنه سنی آنها به تجربه دوران جنگ ۸ساله دفاع مقدس نمیرسد. از سویی جنگ ۸ساله با جنگ فعلی که توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران شکلگرفته، تفاوتهایی دارند؛ بااینحال ماهیت جنگ یکیست و آن شهادت مردم بیگناه و غیرنظامی، نابودی زیرساختهای کشور، بمباران مناطق مسکونی، ازبینرفتن کسبوکارها و… است.
عمده افرادی که جنگ ایران و عراق را تجربه کرده باشند، بهخوبی این نکته را میدانند که پس از جنگ، باز هم ایران و آبادانی میتواند وجود داشته باشد. بااینوصف، در حال حاضر بسیاری از مردم بهصورت طبیعی دچار نگرانی و اضطراب از پیامدهای جنگ هستند که قاعدتاً باید آن را پذیرفت؛ ازسویدیگر این نگرانی و اضطراب در وضعیت حاد خود منجر به شکلگیری ناامیدی افراد از آینده نامعلوم شده که در بُعد فردی دچار افسردگی و حتی اختلالات روحی – روانی میشود.
برای فهم صحیح از آینده و مقابله با پیامدهای این اضطراب و نگرانی ناشی از جنگ، میتوان به واقعهای بسیار مهم در تاریخ بشر اشاره کرد که از قضا اکثریت قاطع مردم ایران نیز آن را تجربه کرده و از همه مهمتر دوران پس از آن را نیز تجربه کردند. شکلگیری کرونا و گسترش آن، واقعهای تاریخی و دردناک بود که همه جهان و ایران را درگیر خود ساخت. تا همین چندسال پیش، کرونا بهگونهای کشور را درگیر خود کرده بود که بسیاری از کسبوکارها از رونق افتاده و یا حتی به ورشکستگی رسیدند، بسیاری از افراد به دلیل قرنطینههای طولانیمدت دچار افسردگی شدید و اختلالات وسواسگونه شدند؛ از همه مهمتر کرونا دشمنی بود نامرئی که هیچکس از مبتلا شدن به آن در امان نبوده و این شرایط تقریباً برای همه برابر بود و این وضعیت به جایی رسید که روزانه چند صد نفر از مردم عزیز ایران جان خود را از دست دادند. روندی که بیش از یک سال طول کشید و طبیعی است در این شرایط مردم دچار آسیبهای روحی و روانی بیشمار شوند و ناامیدی به اعلا درجه خود در ساحت اجتماعی برسد؛ بااینحال، پس از کرونا، مردم به زندگی خود بازگشتند؛ اگرچه این مسئله برای همه افراد جامعه یکسان نبود و بسیاری با داغ ازدستدادن عزیزان خود همراه بودند، ولی نمیتوان نادیده گرفت که جامعه دشمنی نامرئی و فراگیر و خطرناکتر از جنگ فعلی را از سر گذراندند.
بههرحال میتوان با بررسی تاریخ طولانی این سرزمین کهن، از جنگهای مختلف و حملات وحشتناک اسکندر مقدونی، مغولان و اعراب گرفته قحطیهای بزرگ جنگ جهانی اول و دوم، جنگ ۸ساله دفاع مقدس و از همه مهمتر همهگیری کرونا، نشان داده است که پس از بدترین شرایط اجتماعی و مرگ بیشماری از عزیزان و مردمان این خاک، باز هم نور و روشنایی وجود داشته و پس از آن، مردم دوباره جامعه خود را ساخته و آباد کردهاند. با این تفاسیر بهخوبی میتوان دریافت که مردم ایران هر شرایط سختی را در نهایت پشت سر میگذارند و از همه مهمتر آن است که افراد یک جامعه با امیدواری و روان سالم به استقبال ایران پس از جنگ بروند یا روحیه ازدسترفته و اختلالات روحی – روانی! این انتخابی است که برعهده خود افراد جامعه است. آنچه که مشخص است، مردم ایران جنگها و تحولات بدتر و وحشتناکتر از جنگ فعلی را پشت سر گذاشتهاند.
