نقش ایرانیان مقاوم در ایران مقاوم

ایمان زاغیان پژوهشگر حوزه خدمات سلامت روان در یادداشتی برای اندیشکده رهیافت نوشت:

ایران اسلامی ما همواره آماج حملات و دست­اندازی­های بیگانگان در طی سده­های اخیر بوده است. اما نقش مردمان با غیرت این سرزمین در این زمینه بسیار بااهمیت بوده است؛ بنابراین تا زمانی که نتوانیم نقش مردم و رفتار آنان را در این اتفاقات تحلیل کنیم نمی­توانیم شناخت کاملی از آنچه باعث پایداری و ماندگاری ایران عزیز شده است به دست آوریم.

ویژگی­های مردم ایران

• ملت بودن

یکی از ویژگی­های بزرگی که ایرانیان دارند این است که از معدود کشورهایی بوده­اند که می­توان گفت یک ملت هستند. با نگاهی گذرا به کشورهای مختلف دنیا می­توانیم اهمیت این موضوع را بشناسیم. بسیاری از کشورها در اثر تجزیه­ی امپراتوریهای بزرگ (مثل عثمانی و شوروی) و تقسیم­بندی­های استعماری شکل گرفته­اند و ملت بودگی آنان به هم خورده و با شکل جدید و استعمارزده­ی آنان این ملت بودن شکل نگرفته است. مثلاً در مورد کشوری مانند لبنان گفته می­شود مردم آن این تجربه را ندارند و اصولاً در ارکان هویتی خود اگر ده مورد را ذکر کنند یکی از آن­ها لبنانی بودن و تعلق به ملت لبنان نخواهد بود. یا اینکه کشور امارات صرفاً از ائتلاف چند قبیله و امارت شکل گرفته است که بر خلاف آنچه گفته می­شود نه تنها «امارات متحده»، متحد نیستند بلکه «مؤتلفه» هستند؛ بلکه عربی هم نیستند و تنها حدود 30 درصد جمعیت آن را عرب ها تشکیل میدهند و بقیه مهاجران سایر کشورها هستند. بدیهی است چنین شکلی از کشور نمی­تواند مردمان یک کشور را یک ملت با هویت مشترک قرار دهد.

• هویت دهی یا احیای هویت در ملل مسلمان

انقلاب اسلامی ایران با رهبری امام خمینی (ره) کشورهای مختلفی در سراسر کشورهای اسلامی را بیدار کرد و فهمیدند چگونه می­توان با اتحاد از چنگال استعمار خارج شد. رفته رفته «اندیشه مقاومت» که شکل گرفته بود با استوارتر شدن انقلاب اسلامی، به یک سازمان مقتدر، یکپارچه و گسترده تبدیل شد که حتی دانشگاههای آمریکایی را نیز در بر گرفت و تبدیل به «جبهه مقاومت» شد. این باعث شد مردمان کشورهای مختلف اگرچه ایرانی و یا شیعه نبودند و حتی مسلمان هم نبودند خود را ذیل پرچم جمهوری اسلامی ایران تعریف میکردند و مایل بودند خود را متعلق به آن بدانند. این نشان میدهد ملت ایران نه تنها برای خود یک هویت مستقل شکل داده بلکه توانسته این هویت را به شکلی تعریف کند که انسانهای غیرهمکیش و غیرهموطن او در آن گستره جای بگیرند.

• آرمان گرایی

مردم ایران به دلیل سابقه پرافتخاری که داشته است همیشه نگاهش این بوده که به کم قانع نمیشود و مایل است بهترینها را از آن خود کند. البته این به معنای جهانخواری و توسعه طلبی نیست که کشورهایی چون امریکا به دنبال آن هستند بلکه به معنای ایجاد عمران، آبادانی و پیشرفت برای خود است.

• تسلیم نشدن

در کشور ما در طی سالیان مختلف اتفاقات مختلفی رقم خورده است که دشمنان ایران خواستار تسلیم شدن ایران بوده­اند اما ایرانیان حاضر به چنین کاری نشده اند. از این رو دشمنان فشارهای مختلفی ایجاد کرده اند که از دل این فشارها برای خود فرصت خلق نموده اند. مثلاً در دل بسیاری از تحریمها به فناوری هایی دست یافته ایم که بسیاری از کشورها در شرایط غیرتحریمی نتوانسته اند دست یابند و در بسیاری از صنایع وابسته مانده اند. این موضوع نشان می­دهد مردم ایران قوی هستند و از این قوت برای مقاومت استفاده میکنند. در حقیقت مقاومت نیاز به قدرت و قوت دارد و اگر کشوری این مؤلفه را نداشته باشد محکوم به تسلیم شدن است.

• قناعت

مردم ایران مردمی قانع هستند. در حدیثی از امیر مؤمنان علی (علیه السلام) نقل شده که «القناعه کنز لاینفد» قناعت گنجی است که نابود نمیشود. وقتی ملتی آرمان خواه و آرمان گرا باشد برای رسیدن به آرمان خود از هیچ تلاشی و تحمل هیچ سختی فروگذاری نمیکند. در این مسیر ممکن است کاستی هایی را تحمل کند ولی این باعث نمیشود که خسته و فرسوده شود. بلکه سعی میکند خود را با شرایط سخت سازگار کند.

• امیدواری به آینده

یکی از هنرهای انسانهای بزرگ این است که در همه شرایط بتوانند امید خود را حفظ کنند. در حقیقت دشمنان هم تلاش میکنند امید مردم ما را ناامید کنند. زیرا با ناامید شدن میتوان ابزار نفوذ در اراده مردم را به دست آورد و آنان را وادار به تسلیم کرد. با امید میتوان تلاش کرد و با تلاش میتوان به پیشرفت و ترقی دست یافت. پیشرفتهای شگفت انگیزی که در عرصه های نانو فناوری، موشکی-پهپادی، داروسازی، ماهواره و… به دست آمده است همه و همه حاصل امیدواری است.

• داشتن رهبران الهی

در طی سالیان گذشته انقلاب اسلامی مردم ایران تحت رهبری امام خمینی فقید و امام خامنه ای شهید بوده اند. پس از آن دو بزرگوار رهبر سوم انقلاب آیت الله امام سید مجتبی خامنه ای رهبر انقلاب گردیدند که مردم با جان خویش با ایشان بیعت نمودند. این موضوع اولا نشان دهنده رشد بالای مردم ایران است. از نظر شهید مطهری در کتاب «امدادهای غیبی در زندگی بشر» رشد یعنی داشتن لیاقت و شایستگی در بهره مندی از امکانات موجود است. از این رو بهره مندی ملت ایران از رهبران شجاع و الهی به معنای لیاقت و شایستگی بالای آنان است.

• عزت نفس ملی

عزت نفس به معنای ارزش قائل شدن برای خود است. ملتی که خود را ارزشمند میداند به هر کاری که برای آنان موجب خواری شود دست نمی زند. ضمن اینکه عناصر نامطلوبی که وطن خود را میفروشند از خود دفع میکنند. این موضوع باعث میشود افراد وطن فروش و ایرانی نما خود را از مردمی که حقیقتاً وطن پرست و وطن دوست هستند جدا کنند. این اتفاقی است که در این جنگ رقم خورد و نشان داد ممکن است افرادی باشند که اعتقادات دینی چندانی ندارند و یا حتی با نظام اسلامی نیز همسو و همدل نیستند ولی در مقابل دشمن مشترک هیچ گاه کشور خود را فراموش نمیکنند.

• فداکاری و ایثار

وقتی اتفاقات ده سال اخیر را مرور نماییم مشاهده می کنیم حوادث مختلفی چون سیل، زلزله، جنگ و کرونا برای کشور ما اتفاق افتاد. اما در پشت ظاهر نامطبوع این وقایع مشاهده شد مردم ایران جلوه های زیبایی از خود نمایش دادند. آنها حاضر شدند قدری از آسایش خود را نادیده بگیرند اما در عوض با هم وطنان خود همدلی کنند. از این رو هر کاری که میتوانستند انجام دادند تا رنج هموطنان خود را کاهش دهند. برای مثال در گروههای جهادی مختلفی از شهرهای مختلف برای سیل خوزستان یا گلستان عازم شدند و به مردم آن سامان کمک کردند. یا در دوران کرونا افراد داوطلب بسیاری وجود داشتند که هیچ تخصصی در حوزه سلامت نداشتند اما حاضر بودند در حدی که بتوانند به بیماران کرونایی بستری شده در بیمارستان کمک کنند که در این مسیر بسیاری از آنان در کنار دیگر متخصصان حوزه سلامت به شهادت رسیدند.

نتیجه گیری

برآیند تمامی نکاتی که در مورد مردم مقاوم ایران ذکر شد این مطلب به دست می آید که ملت ایران یک ملت ارزشمند و قابل احترام است که وظایف سنگینی بر عهده دارد و باید نسبت به مردم سراسر جهان احساس مسئولیت کند و آنان را همانند خود بنماید. در حقیقت ملت ایران در جایگاهی است که میتواند نقش تربیتی برای دیگر ملل جهان داشته باشد. بدین صورت که ارزشهای خود را سر دست بگیرد و با آن ارزشهای الهی و انسانی مرزهای قدرت را تسخیر کند. بدین وسیله مردم جهان می آموزند که آنان نیز میتوانند با قرار گرفتن در افق ملت ایران قدرتمند شوند و از استضعاف خارج گردند.